Okolica & wolny czas

Historia

Zdaniem historyków początek dawnego Jabłonkowa znajduje się w miejscu gdzie dziś leży wieś Gródek. Tam, wśród dzikich zarośli, lasów i borów książęta cieszyńscy założyli twierdzę, strzeżącą południowowschodnią granicę księstwa. Wokół twierdzy pierwsi mieszkańcy osiedlili się i założyli nowe osiedle, później wieś o nazwie Jabłonków. Stało się tak prawdopodobnie w 12. wieku.

Pierwsze udokumentowane informacje o Jabłonkowie pochodzą z roku 1435. Koło roku 1477 został Jabłonków całkiem zniszczony. Po tym wydarzeniu część jabłonkowian prawdopodobnie przesiedliła się do miejsc, gdzie Łomna wpada do Olzy, tam rozpoczęła się budowa nowego Jabłonkowa. W dokumencie z roku 1523, dotyczącym obowiązkowego odbioru piwa cieszyńskiego, pisze się o Jabłonkowie i Starym Jabłonkowie.

6. maja 1560 roku książe cieszyński Wacław II udzielił Jabłonkowu prawa miejskie (winiarnia, prawo do warzenia piwa, hodowla zwierząt, regularny wtorkowy targ, roczny wybór wójta, budowa młyna itd.). Miasto dalej się rozwijało i pod koniec 16. wieku miało już burmistrza i radę miejską.

Dla rozwoju Jabłonkowa było decydującym jego położenie. Był położony na dawnym szlaku handlowym, który rozpoczynał się u Morza Śródziemnego i prowadził przez południową Europę aż do Przełęczy Jabłonkowskiej, a stamtąd do Odry i Szczecina nad Bałtykiem. Drogę odkryli kupcy z czasów starożytnego Rzymu, o czym świadczą częste znaleziska monet z tego okresu. Szlak był także nazywany miedziannym, dlatego że po nim jeździły wozy z rudą ze śródziemnych Thurzo- Fugerowskich kopalni aż do Wrocławia.

W pierwszej połowie 17. wieku stało w Jabłonkowie 42 kamienic. Były to drewniane budynki, na rynku i w pobliżu głownych ulic były piętrowe a dalej parterowe. Pod koniec 40-tych lat 17. wieku Jabłonków wraz z Pioseczną zamieszkiwało siedemset pięćdziesiąt obywateli. W 18. wieku jabłonkowianie zajmowali się handlem, rzemiosłem, ale przede wszystkim uprawą pól, na których zasiewali zboże, fasole, groch. Równie ważna była hodowla bydła.

W Jabłonkowie przybywało nowych budowli, w roku 1905 został dobudowany nowy ratusz, do użytku został oddany nowy most żelazny z nitowanej konstrukcji ( przetrwał aż do lat siedemdziesiątych ). W roku 1911 został otworzony nowy budynek sądu, obok którego stało nowe, duże więzienie otoczone grubymi i wysokimi murami.

Po skończeniu I wojny światowej zmieniła się mapa współczesnej Europy. Między Czechosłowacją i Polską doszło do konfliktu podczas tworzenia granicy na terenie Śląska Cieszyńskiego. Czeska strona twierdziła, że ten obszar przed rozpadem państwa na początku 17. wieku należał do krajów Korony Czeskiej, i dlatego ma niezbywalne prawo do tego terenu. Strona polska żądała podziału Śląska Cieszyńskiego na podstawie podziału etnicznego, co oznaczało, że do Polski miał zostać przyłączony obszar osiedlony przez obywateli polskiej narodowości, to znaczy używającymi język polski lub dialekt polski. Takim obszarem był między innymi także jabłonkowski region.

10.7.1920 ministr Beneš i polski premier Grabski podpisali oświadczenie dawające alianckiej Radzie Najwyższej pełne uprawnienia do określenia granic bez referendum. Rada Najwyższa oddała to uprawnienie Radzie Ambasadorów, która zdecydowała o podziale Śląska Cieszyńskiego 28.7.1920. Zachodnia połowa Śląska Cieszyńskiego z całym jabłonkowskim obszarem (oprócz miejscowości Javořinka i Istebna) przypadła Czechosłowacji. W Cieszynie tworzyła granicę rzeka Olza, stara historyczna część miasta na prawym brzegu przypadła Polsce a nowa część miasta włącznie z dworcem została przyłączona do Polski.

Více na: www.jablunkov.cz